17 października 2026

Fatima - nieskończona ilość tajemnic

  Nieco ponad dwa lata temu na łamach miesięcznika PS prezentowaliśmy książkę Sylwii Kleczkowskiej pt. „Fatima. Historia źle opowiedziana” (czytaj pod tym artykułem). Autorka, absolwentka KUL, teolog i prawnik, postanowiła opracować szczegółowo fenomen tzw. objawień fatimskich. Jako katoliczce, absolwentce katolickiej uczelni, otwarto jej pełen dostęp do całej zachowanej dokumentacji. W czasie jej badania autorka stwierdziła, że jako prawnik i naukowiec musi być wierna prawdzie, a dokumenty jawnie różniły się od przekazywanej publicznie wersji wydarzeń. Odsyłam do numeru PS z lipca 2024 roku, wspomnę tylko, że trójka dzieci, którym według katolickich przekazów miała objawić się Maria, opowiadały o postaci wyglądającej jak lalka wzrostu ok. 1 metra w białych skarpetkach, sukni do kolan, w koszyku na głowie i z całkowicie czarnymi oczami, która w ogóle nie przedstawiała się jako matka Jezusa.

 Niedawno Kleczkowska wydała nową, o wiele obszerniejszą książkę „Tajemnica fatimska”, zawierającą wiele naukowych analiz, dokumentów i fotografii. O ile poprzednia publikacja zawierała niemal wyłącznie szokujące dla samej autorki fakty i relacje, o tyle obecnie prezentowana jest już chłodną analizą. Tytuł nawiązuje do nagłaśnianych rzekomych trzech tajemnic fatimskich, których wcale nie było. Jest za to prawdziwa tajemnica, jaką owiane jest całe to wydarzenie. Autorka skupiła się na postaci Łucji, której, jako jednej z trojga dzieci,  miała ukazywać się w 1917 roku Maria. Łucja miała wtedy 10 lat, była najstarsza z trójki, mimo to dożyła rzekomo (o tym dalej) 88 lat, podczas gdy pozostałe dzieci zmarły 2 i 3 lata po objawieniach. 

  Na archiwalnych fotografiach widać poważne, nieufne i trochę przestraszone wiejskie dzieci o ciemnawej karnacji skóry, ale Łucji dos Santos taka fizjonomia niemal niezmiennie towarzyszyła na wszystkich fotografiach, wykonywanych do początku lat 60.. Bo potem nagle na zdjęciach, podpisanych jej nazwiskiem pojawia się stateczna matrona z jowialnym uśmiechem i jasną twarzą, w okularach, których próżno szukać na wcześniejszych zdjęciach. A na tamtych widzimy ciemną, nieufną i surową twarz o grubych rysach, z wydatną dolną szczęką. 

  Zdjęcie „nowej Łucji” zostało opublikowane po raz pierwszy przez periodyk watykański i od razu wzbudziło nie tyle podejrzenia, co po prostu zdziwienie. Zarzucony listami redaktor naczelny tłumaczył z oburzeniem, że przecież wszystkim zdarzają się pomyłki i zdjęcie przedstawia przełożoną zakonną siostry Łucji. Tylko że później nikt już takich sprostowań nie zamieszczał, „nowa Łucja” zaczęła być po prostu Łucją dos Santos z Fatimy. Różnice w jej fizjonomii były tak wyraźne i wręcz uderzające, że nie dało się przejść obok nich tak po prostu. Kościół katolicki jednak udowadnił, że można, ignorując osoby, artykułujące wątpliwości, ośmieszając je lub sprowadzając w tzw. niebyt publiczny. Spotkało to np. księdza Joaquina Marię Alonso Gonzaleza, który otrzymał zadanie opracowania, usystematyzowania i opisania dokumentów, dotyczących objawień w Fatimie. Jako skrupulatny i doświadczony badacz nie mógł nie dostrzec w dokumentacji niejasności, sprzeczności i pęknięć w stosunku do oficjalnej, późniejszej narracji (jak wiemy podobną drogę pół wieku później przeszła polska autorka omawianej książki). Podobnie też jak Kleczkowska przystępował do pracy z wiarą w objawienia i chęcią ich uporządkowania w dobrej wierze. Alonzo Gonzalez stworzył monumentalne wręcz dzieło, na które złożyły się 24 tomy, niemal 5 i pół tysiąca dokumentów i prawie 25 tysięcy stron analizy źródeł. Zestawiając dwie fotografie Łucji dos Santos – z 1957 i 1967 roku (i boku papieża Pawła VI) wskazywał na uderzające różnice między przedstawionymi na nich kobietami. Wszystko poszło do kosza, lokalny biskup bez słowa uzasadnienia wstrzymał druk opracowania a jego autor został odsunięty w niebyt społeczny i kościelny.

  Mimo niemal niewiarygodnej wiary, że „ciemny lud wszystko kupi”, sprawą zagadkowej przemiany fizjonomii Łucji zaczęto się coraz szerzej interesować. Prowadzono analizy porównawcze i badania naukowe fotografii, zachowanych filmów oraz badania grafologiczne. Zebrano wiele ekspertyz, w tym wykonywanych przez renomowane instytuty, m.in. także z USA. Ogromna większość z nich była jednoznaczna – są (były) dwie Łucje dos Santos. Jeden z najbardziej zaangażowanych badaczy, w trosce o to, by zebrany materiał nie uległ rozproszeniu i ewentualnemu zniszczeniu, powołał w 2017 roku do życia fundację „Sister Lucy Truth” (Prawda Siostry Łucji), na której stronie w internecie dostępne są wszystkie przeprowadzone analizy. Mimo to wykazana jasno prawda jest niezmiennie wyśmiewana i dezawuowana, nie tylko zresztą przez kościół katolicki.

  Po co jednak „podmieniono” Łucję? Co stało się z „oryginalną”? Te pytania pozostają bez odpowiedzi, badacze zwracają jednak uwagę, że „fatimska” Łucja nie wpisywała się w oficjalną narrację o objawieniach, a jej zniknięcie zbiegło się z soborem Watykańskim, wyznaczającym nową politykę kościelną, także w kwestiach objawień fatimskich. Może trzeba było kogoś, kto ochoczo jej przyklaśnie?

  W tle historii od samego początku pojawia się loża masońska a także tajemnicza wewnątrzkatolicka organizacja Opus Dei, otoczona złą sławą. Ale także wewnątrzportugalska i międzynarodowa polityka. Jaką rolę odegrały te czynniki? Strach pomyśleć, tym bardziej gdy przeczyta się notkę na tylnej okładce książki Kleczkowskiej…

Jarosław Wierzchołowski 


Fatima – to tajemnica kto się objawił…

 Książka o objawieniach fatimskich w PS?  Tak, to nie żart i bynajmniej nie jakaś redakcyjna wolta programowa.  Oczywiście niezmiennie pozostajemy przy Słowie Bożym i pisaniu o chrześcijańskim życiu, które jest życiem właśnie tym Słowem. Bez zbytecznego zajmowania się czymś, co z tym chrześcijańskim życiem nie ma nic wspólnego. Ale żyjemy wśród ludzi w dużej mierze zafascynowanych takimi pozabiblijnymi „objawieniami” i „proroctwami” i warto znać prawdę o nich. Dlatego proponujemy lekturę książki „Fatima - historia źle opowiedziana”. 

 Jej autorką jest Sylwia  Kleczkowska, absolwentka Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, prawniczka od lat mieszkająca w Portugalii, niedaleko Fatimy. Z racji wyznawanej religii i swojego wykształcenia prawniczego postanowiła zgłębić archiwum sanktuarium w Fatimie, które nie jest ogólnodostępne i zawiera dokumenty jedynie w języku portugalskim. Badając je w najlepszej wierze odkrywała stopniowo, że oficjalna wersja objawień fatimskich nijak się ma do relacji świadków i obszernej dokumentacji. Okazało się, że troje dzieci, którym rzekomo ukazała się „matka boska” widziały coś, co przypomiało porcelanową lalkę o twarzy pozbawionej jakiejkolwiek mimiki, z całkowicie czarnymi oczami, w krótkiej sukience, białych skarpetach i czymś przypomianjącym odwrócony koszyk na głowie. Postać ta w trakcie kolejnych comiesięcznych objawień nigdy nie nazwała się matką Jezusa  czy Marią, jej proroctwa dotyczyły wyłacznie trwającej właśnie I wojny światowej i nie zawierały absolutnie żadnych „słynnych” tzw. tajemnic fatimskich. 

 Zarówno te „tajemnice” jak i wizerunek rozpowszechniany później na całym świecie oraz treści rzekomych rozmów dzieci z „matką boską” powstały o wiele później i ewoluowały z czasie (jedyna pozostała przy życiu uczestniczka objawień „przypominała sobie” wciąż nowe szczegóły). Ewoluowały także przekazy na temat słynnego „cudu tańczącego słońca”, obserwowanego przez tysiące świadków i udokumentowanego fotograficznie (w jakości z roku 1917), mającego być koronnym dowodem na prawdziwość objawień i „poparcie” Maryi dla portugalskiego Kościoła Katolickiego, znajdującego się wówczas w fatalnym położeniu politycznym i działającym półlegalnie.

 Pani  mecenas w archiwum odkryła jeszcze coś bardzo ciekawego. Kilka dni przed pierwszym „objawieniem fatimskim” postać z czarnymi oczami i  w białych skarpetach ukazała się pewnemu chłopcu w niedalekiej wsi. Chłopak przeraził się śmiertelnie i krzyknął „Jezu Chryste!” a zjawa natychmiast zniknęła. Nie muszę chyba dodawać, że chłopcem nikt się już potem nie interesował.

 Oczywiście przytaczam tutaj tylko skrót najważniejszych rewelacji, jakie przynosi książka. Nie jest bynajmniej pisana z pozycji biblijnych i trzeba wziąć na to poprawkę, choć autorka podkreśla, że dziś nie wierzy już w to, co sama  zdemaskowała. A o jej determinacji w pokazaniu prawdy najlepiej chyba świadczy fakt, że książkę wydała własnym nakładem i raczej nie mogąc liczyć na wielkie zyski i zainteresowanie mediów. Może warto po nią sięgnąć by umieć rozmawiać z wyznawcami „fatimskiej religii”, bo mam wrażenie, że ma się ona dobrze, chyba szczególnie w Polsce. -

Jarosław Wierzchołowski 

29 września 2026

Muzak i Boże drogi

   Pewnie każdy z nas zna osoby, które tuż po wejściu do domu włączają jakąkolwiek muzykę lub telewizor. A może sami takimi osobami jesteśmy? Na czym polega ten mechanizm? Może po prostu nie lubimy znajdować się w cichym, pustym pomieszczeniu. W przypadku, gdy jesteśmy osobami samotnymi, możemy mieć uczucie, że otaczająca nas cisza jeszcze podkreśla tę samotność. Jednak podobne zachowania dotyczą często młodych, aktywnych ludzi, prowadzących intensywne życie towarzyskie. Jak ich wtedy „wytłumaczyć”?

  W latach 80. ubiegłego wieku Marek Niedźwiedzki, radiowy dziennikarz muzyczny spopularyzował termin muzak, który określał jakąkolwiek muzykę, brzmiącą w tle codziennych czynności, nieistotną z punktu widzenia wartości artystycznych, błahą, nijaką i nieangażującą. Dla polskich słuchaczy oczywiste było, że słowo to jest połączeniem słowa muzyka z mazakiem, czyli coś wymazującego za pomocą muzyki ciszę. A cisza to miejsce na myśli, refleksje, nawet odpoczynek od wszechobecnego zgiełku. Czemu zatem zgiełk niechciany zastępujemy sobie zgiełkiem nijakim, a różnica jest tylko taka, że ten drugi w jakiś sposób sami wybieramy i kontrolujemy?

  Muzak zadomowił się całkiem dobrze w naszej rzeczywistości, jeszcze zanim został tak nazwany. Stał się idealną ucieczką od ciszy, domagającej się od nas czegoś. Cisza zaczęła być postrzegana jako coś niepotrzbnego, wręcz wrogiego. Termin niezręczna cisza został ukuty wprawdzie dla określenia sytuacji w rozmowie towarzyskiej, ale tak naprawdę bez muzaka cisza często stawała się (i staje niestety) niezręczna nawet gdy jesteśmy sami. Sami ze sobą. Czy to naprawdę stała się dla współczesnego człowieka niezręczna sytuacja?

  Osobiście bardzo lubię muzykę i mam dość konkretne muzyczne gusty. Chyba nigdy nie używałem muzaków, ale i tak od pewnego czasu coraz bardziej cenię sobie ciszę. Zdecydowanie od czasu mojego nawrócenia. Zaczęło się oczywiście od ciszy w trakcie modlitwy i lektury Biblii, ale w miarę dojrzewania jako chrześcijanin zacząłem rozumieć, że nie chcę przeszkadzać Bogu w mówieniu do mnie. Nie chodzi oczywiście o to, że muzyka może fizycznie zagłuszać głos Boga, odzywający się gdzieś w pokoju, ale o stworzenie warunków, by czytane przed chwilą Słowo Boże czy wysłuchane kazanie, mogły w ciszy i bez przeszkód „pracować” we mnie. Ale także by moje myśli mogły swobodnie znajdować sobie drogi, Boże drogi.

  Warto także zwrócić uwagę, że sama muzyka jest Bożym dziełem i to z Jego inspiracji tę muzykę tworzymy. Warto pokusić się o studium biblijne pod tym kątem. Wielki kompozytor Jan Sebastian Bach, ugruntowany w tradycji protestanckiej m.in. organista kościelny, tworzący wiele dzieł osadzonych w Biblii, zwracał uwagę na ten boski pierwiastek w muzyce (swoją drogą o mało co Bach nie został organistą w Gdańsku, ale rajcy nie uznali jego kompetencji). Słuchana uważnie może nas zdecydowanie prowadzić ku Bogu. Muzak od Niego tylko oddala i wręcz odgradza. Rozprasza nas.

Jarosław Wierzchołowski

-------------------------------------

Środowisko – w szczególności w krajach zamożnych – jest systematycznie zatruwane przez wszechobecną quasi-muzykę. (…) Wrażliwych na muzykę ludzi jest o wiele mniej niż tych, którym ten stan rzeczy nie przeszkadza. A będzie ich coraz mniej, ponieważ natrętna „muzyka-tło”, którą słyszy się w pociągu, restauracji, w windzie hotelowej, na statku i w dziesiątkach innych miejsc powoli, ale systematycznie stępia wrażliwość na muzykę i trudno sobie wyobrazić, aby człowiek wychowany w takich warunkach był jeszcze zdolny do wysłuchania z uwagą i satysfakcją kwartetu Beethovena czy preludium Debussy’ego.

Witold Lutosławski

--------------------

Wbrew pozorom termin muzak stworzył w 1934 roku amerykański wynalazca i naukowiec George Owen Squier. Założył firmę o takiej właśnie nazwie, dostarczającą „muzykę w tle” do biur, sklepów oraz hoteli. Tworząc nazwę dla swojego nowego przedsiębiorstwa, połączył dwa słowa: music (muzyka) oraz Kodak (nazwę pewnie dziś mało komu znanej firmy z branży fotograficznej, która kojarzyła się w tamtych czasach z nowoczesnością). Z czasem nazwa jego firmy stała się potocznym określeniem na tzw. „muzykę z windy” (ang. elevator music) lub „tapetę dźwiękową”.